محققان و پژوهشگران تاریخی و آنان که از طريق ریشه های واژگان، ارتباط میان تمدن ها و اقوام را بررسی می کنند، جملگی بر این اعتقادند که شاخه های مختلف زبانی از مردمان هنداروپایی در حدود پنج هزار سال پيش یعنی اندکی پس از سرد شدن دوباره ی میانگین هوا در نیمکره شمالی از یکدیگر جدا شدند و نمودهای تازه ای از واژگان را به نمايش گذاشتند. این زبان ها که به دو بخش خاوری و باختری تقسیم می شوند و به طور خاص در تلفظ حرف سین با يکديگر تفاوتی جدی را نشان می دهند، علیرغم بسیاری از تمايزات امروزی، مشترکات خیره کننده ای نیز با یکدیگر دارند. اکنون بدون توجه به واژگان مشترکی همچون "است = ist" ، "پياده = ped" ، "کاروان = caravan" و صدها واژه هم ریشه ی دیگر که نشان از منشأ مشترک زبان های مشتق از ژرمنیک چون فرانسه، انگلیسی، آلمانی، داچ، دانمارکی و ... و زبان پارسی باستان و امروزی دارند، در صددیم به بررسی مشابهت نامگذاری در روزهای هفته میان این دو شاخه از زبان آریائیان باستان برآئیم:
* نخست به این نکته مهم توجه کنید که روزهای هفته در تاریخ ایرانیان باستان از دوشنبه آغاز می گردید. چه آنکه یکشنبه مشتق از واژه ی پهلوی "يوشمبت" به معنای روز تعطیل است.
واژه یوشمبت و یا واژگان مشابه آن برای دیگر روزهای هفته ریشه در زبان پهلوی دارند. زبان پهلوی اگر چه پیش از میلاد مسیح رایج بوده (و این نشان می دهد که ایرانیان تعطیلی يکشنبه را از دیگر ملل وام نگرفته اند) اما بایستی دانست که زبانی میانه بوده است. ایرانیان پیش از ناگذاری بدین صورت، از نام هایی بهره می بردند که ریشه در سکونت آنها در فلات های سردسیر آسیای میانه داشت، بنگرید:
ترتیب روزهای هفته از دوشنبه اینچنین است:
مه شید روز ( روز ماه ) ................... Monday ( روز ماه ) ژرمنیک: Mon
بهرام شید روز ( روز مریخ، جنگ) .......... Tuesday ( روز مریخ ) ژرمنیک: Zeus
تیرشید روز ( روز عطارد ) ......... Wednesday ( روز عطارد ) ژرمنیک: Wodan
برگس شید روز ( روز مشتری ) ............ Thursday ( روز ستاره درخشنده، مشتری )
ناهیت شید روز ( روز زهره، ستاره شادی) ... Friday ( روز ستاره شادی )
کیوان شید روز ( روز زحل) ............... Saturday ( روز زحل) ژرمنیک: Zater
مهرشید روز ( روز خورشید ) .............. Sunday ( روز خورشید )
منبع : پژوهشکده آریابوم، جستاری در روزهای هفته
* نخست به این نکته مهم توجه کنید که روزهای هفته در تاریخ ایرانیان باستان از دوشنبه آغاز می گردید. چه آنکه یکشنبه مشتق از واژه ی پهلوی "يوشمبت" به معنای روز تعطیل است.
واژه یوشمبت و یا واژگان مشابه آن برای دیگر روزهای هفته ریشه در زبان پهلوی دارند. زبان پهلوی اگر چه پیش از میلاد مسیح رایج بوده (و این نشان می دهد که ایرانیان تعطیلی يکشنبه را از دیگر ملل وام نگرفته اند) اما بایستی دانست که زبانی میانه بوده است. ایرانیان پیش از ناگذاری بدین صورت، از نام هایی بهره می بردند که ریشه در سکونت آنها در فلات های سردسیر آسیای میانه داشت، بنگرید:
ترتیب روزهای هفته از دوشنبه اینچنین است:
مه شید روز ( روز ماه ) ................... Monday ( روز ماه ) ژرمنیک: Mon
بهرام شید روز ( روز مریخ، جنگ) .......... Tuesday ( روز مریخ ) ژرمنیک: Zeus
تیرشید روز ( روز عطارد ) ......... Wednesday ( روز عطارد ) ژرمنیک: Wodan
برگس شید روز ( روز مشتری ) ............ Thursday ( روز ستاره درخشنده، مشتری )
ناهیت شید روز ( روز زهره، ستاره شادی) ... Friday ( روز ستاره شادی )
کیوان شید روز ( روز زحل) ............... Saturday ( روز زحل) ژرمنیک: Zater
مهرشید روز ( روز خورشید ) .............. Sunday ( روز خورشید )
منبع : پژوهشکده آریابوم، جستاری در روزهای هفته
****
اشاره: برخی دیگر از واژگان مشترک پارسی و ژرمنیک که در آثار حجاری شده و مکتوب ایران باستان شباهت هایشان آشکار گردیده است و سال گذشته جمع آوری نموده ام بدین شرح اند:
دیو Dive ........................... از ریشه مشترک با Devil
استان، ستان Stan ................. از ریشه مشترک با Stand، Station
فدا Fida .............................. از ریشه مشترک با Fidel- Fidelity کتیبه شاپور
کمیته Komitah .................. از ریشه مشترک با Commitee کتیبه ارشام
نام Nam ............................ از ریشه مشترک با Name
در Dar .............................. از ریشه مشترک با Door
آریا Arya .......................... از ریشه مشترک با Aryan
است ast - ist .................... از ریشه مشترک با ist , is در آلمانی
کاروان Karawan .............. از ریشه مشترک با Caravan کتیبه داریوش در تخت جمشید
ستاره Setare .................... از ریشه مشترک با Star
نو Nov ............................. از ریشه مشترک با New
پردیس Pardis ................... از ریشه مشترک با Paradise لوحه بیستون
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر